Kredyt hipoteczny to duże zobowiązanie finansowe, do którego warto się przygotować, jeśli nie chcesz dać się zaskoczyć przez nieplanowane wydatki. Mając wiedzę o wszystkich kosztach związanych z samym kredytem jak i okołokredytowych możesz podejść do tematu realistycznie, mierząc swoje siły na zamiary. Mam nadzieję, że ten wpis okaże się dla Ciebie pomocny.
Nie chce Ci się tego wszystkiego czytać? Przejdź od razu tutaj na koniec wpisu do podsumowania kosztów.
Wkład własny
Dla dokładnego omówienia tematu przyjmiemy sobie pewien przykład. Załóżmy, że przeglądałeś portale z ofertami nieruchomości i ta która Cię interesuje jest wystawiona na sprzedaż za 500.000 zł. W takim wypadku rozważymy 3 scenariusze, z którymi mógłbyś się na dzisiaj spotkać:
- Wkład własny 20% – jest to standardowy wkład własny wymagany przez banki. W takim przypadku suma, która musisz wyłożyć z własnej kieszeni to 20% x 500.000 zł = 100.000 zł
- Wkład własny 10% – niektóre banki umożliwiają wniesienie niższego wkładu własnego, jednak wiąże się to z dodatkowym ubezpieczeniem niskiego wkładu lub podniesieniem marży np. o 0,2 p.p. (odczujesz to w wielkości raty kredytowej). Natomiast w takim przypadku suma do wyłożenia z własnej kieszeni będzie wynosić 10% x 500.000 zł = 50.000 zł
- Wkład własny 0% – od 1. marca 2023 obowiązuje program rządowy pod nazwą Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy (zachęcam do zapoznania się z jego szczegółami pod tym linkiem). Jeśli spełniasz opisane w tym programie warunki, to możesz wnioskować o kredyt bez wkładu własnego, z gwarancją Banku Gospodarstwa Krajowego. W takim przypadku ze swojej kieszeni masz do wyłożenia jednorazową prowizję za udzielenie gwarancji BKG równą 1% od 100.000 zł, czyli 1.000 zł.
Zwróć uwagę, że w każdym z tych 3 punktów zmienia nam się wielkość kredytu, o który będziemy się ubiegać. Im wyższy wkład własny, tym mniejszy kredyt i mniejsza wymagana zdolność kredytowa. Dla naszego przykładu jest to odpowiednio 400.000 zł, 450.000 zł i 500.000 zł.
Razem wkład własny: 1.000 zł – 100.000 zł
Operat szacunkowy
Aby złożyć kompletny wniosek kredytowy, który zostanie rozpatrzony przez bank, należy do niego dołączyć operat szacunkowy. Czym on jest? To wykonywany przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego dokument, w którym rzeczoznawca dokonuje lub weryfikuje faktyczną wartość danej nieruchomości.
Koszt wykonania operatu szacunkowego, w zależności od rodzaju nieruchomości, wynosi ok. 400 – 1000 zł. Jego wykonanie można zlecić samemu, jednak czasami bank wymaga ze skorzystania usług rzeczoznawcy współpracującego na jego rzecz. Warto więc na tym etapie wiedzieć już do jakich banków będzie składany wniosek kredytowy. Operat szacunkowy ważny jest przez 12 miesięcy od utworzenia.
Razem operat szacunkowy: 400 zł – 1.000 zł
Wynagrodzenie dla pośrednika nieruchomości
Poszukując wymarzonego mieszkania czy domu możemy skorzystać z pomocy biura nieruchomości. Jeśli zdecydujemy się na takie rozwiązanie musimy liczyć się z prowizją dla pośrednika. Możemy przyjąć, że średnio będzie to 2% wartości nieruchomości, czyli w naszym przypadku 2% x 500.000 zł = 10.000 zł
Razem prowizja biuro nieruchomości: 10.000 zł
Umowa przedwstępna
Jeśli decydujesz się na zakup nieruchomości z rynku wtórnego to będziesz musiał dostarczyć bankowi podpisaną już z obecnym sprzedającym umowę przedwstępną. Tutaj pojawi się koszt związany z zadatkiem lub zaliczką. Chociaż nie są one obowiązkowymi częściami umowy, to jednak w praktyce prawie zawsze występują. Również kwoty nie są nigdzie sztywno narzucone przez prawo, jednak zwyczajowo przyjmuje się, że jest to ok. 10% – 20%.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o zadatku i zaliczce, różnicach między nimi i konsekwencjach wyboru każdej z nich to przejdź do tego wpisu.
Przyjmijmy, że wpłacisz sprzedającemu zadatek równy 10% wartości nieruchomości, czyli 10% x 500.000 zł = 50.000 zł. Jednocześnie będzie potraktowany przez bank jak wniesienie części lub całości wkładu własnego (w zależności od sytuacji – tutaj należałoby wrócić do punktu wyżej dot. wkładu własnego).
Chociaż nie istnieje wymóg, by umowa przedwstępna została podpisana w formie aktu notarialnego (może być umową bezpośrednio między dwoma stronami sprzedający – kupujący) to jednak warto to zrobić. Zrobienie tego w takiej formie gwarantuje, że dojdzie do transakcji na ustalonych w umowie warunkach. Gdyby jednak doszło do sytuacji spornej, to bez problemu będziemy mogli dochodzić swoich praw przed sądem.
Razem umowa przedwstępna: 50.000 zł zadatek + opcjonalnie 1.000 zł notariusz
Umowa rezerwacyjna u dewelopera
Co jeśli decydujesz się na zakup nieruchomości z rynku pierwotnego (nieruchomość jest dopiero w budowie)? W takiej sytuacji możesz spotkać się z umową rezerwacyjną. Podpisanie jej sprawia, że „zaklepujesz” sobie możliwość zakupu danej nieruchomości w określonym terminie (ale nie musisz). Zgodnie z obowiązującymi przepisami opłata za rezerwację nie powinna przekroczyć 1% wartości nieruchomości. Umowa rezerwacyjna nie jest obligatoryjna, więc ten koszt może ale nie musi się pojawić.
Razem umowa rezerwacyjna: 5.000 zł
Umowa deweloperska
Upraszczając, można powiedzieć że jest ona odpowiednikiem umowy przedwstępnej, ale podpisywania w przypadku zakupu nieruchomości na rynku pierwotnym od dewelopera. Koszty te obejmują:
- taksę notarialną (za umowę deweloperską notariusz może pobrać połowę stawki maksymalnej)
- wypisy aktu notarialnego
- opłaty sądowe
- podatek VAT
Zgodnie z obowiązującym prawem koszty jej podpisania u notariusza są dzielone po równo między kupującego a dewelopera. Dla naszego przykładu i nieruchomości wartej 500.000 zł będą to koszty rzędu 2.400 zł / 2 = 1.200 zł
Podpisanie umowy deweloperskiej wiąże się również z uiszczeniem zadatku na rzecz dewelopera. Zazwyczaj będzie to 10% wartości nieruchomości
Razem umowa deweloperska: 1.200 zł notariusz + 50.000 zł zadatek
Umowa przyrzeczona w formie aktu notarialnego
Niezależnie od tego czy dokonujesz zakupu na rynku wtórnym (istniejąca już nieruchomość, odkupienie) czy na rynku pierwotnym (nowobudowane, nie będące jeszcze przedmiotem obrotu) ostatnim etapem jest podpisanie umowy kupna sprzedaży w formie notarialnej. Na jej podstawie dochodzi do przeniesienia prawa własności na kupującego i finalizuje transakcję.
Koszty notarialne związane są z:
– opłatą notarialną,
– założeniem księgi wieczystej (jeśli nie ma),
– wpisem prawa własności w księgę wieczystą,
– wpisem hipoteki do księgi wieczystej,
– podatekiem od ustanowienia hipoteki dla mieszkania
Na potrzeby tego wpisu możemy przyjąć, że koszty notarialne dla nieruchomości wartej 500.000 zł wynoszą 3.500 zł*
*Zwykle deweloperzy obciążają nabywcę całością opłat za umowę końcową. Można jednak spróbować wynegocjować zmianę tych kosztów. Czasami deweloperzy zgadzają się na podział kosztów notarialnych, a nawet wzięcie ich na siebie. Jednak musi to być dokładnie opisane w umowie deweloperskiej.
Razem umowa przyrzeczona: 0 – 3.500 zł
Podatek PCC
Jest to podatek od czynności cywilnoprawnych, który dotyczy runku wtórnego. Czy jednak zawsze będziesz musiał go zapłacić?
Jeśli kupujesz swoją pierwszą nieruchomość to jesteś zwolniony z opłaty podatku PCC. Dotyczy się to zarówno mieszkań jak i domów jednorodzinnych. Dopiero zakup szóstej i kolejnej nieruchomości będzie wiązał się z jego uregulowaniem w wysokości 6% od wartości.
Co z rynkiem pierwotnym? Tutaj podatek PCC nie funkcjonuje, natomiast opłata zawarta jest w podatku VAT (cena nieruchomości brutto).
Razem podatek PCC: 0 zł dla pierwszej nieruchomości lub 10.000 zł druga nieruchomość
Prowizja dla banku za udzielenie kredytu
Czasami możemy też spotkać się z jednorazową płatnością, którą bank pobiera za udzielenie Ci kredytu hipotecznego. Jest to czysty zarobek dla banku, a wielkość takiej prowizji może wynieść 2%. Jeśli nie zdecydujemy się na opłacenie jej „z góry” to jest również możliwość ujęcia takiej prowizji w kredycie. Zwiększy nam to wielkość miesięcznej raty, naturalnie będziemy musieli również płacić odsetki (bank de facto pożycza nam te pieniądze). Banki często obniżają wielkość prowizji za udzielenie kredytu lub zupełnie z niej rezygnują, po spełnieniu różnych innych warunków przez kredytobiorcę.
Razem prowizja za udzielenie kredytu: 0 – 10.000 zł
Poduszka finansowa
Podczas procesu przygotowań do wzięcia kredytu warto pamiętać o własnym bezpieczeństwie finansowym. To jak dużo pieniędzy i czy w ogóle powinno nam zostać „w razie czego”, jest kwestią czysto indywidualną. Pieniądze, które zapewnią nam płynność finansową przez załóżmy 3 do 6 miesięcy bez żadnych wpływów da nam uczucie psychicznego komfortu w razie nieprzewidzianych sytuacji. Na potrzeby tego wpisu przyjmijmy że będzie to 15.000 zł.
Razem poduszka finansowa: 15.000 zł opcjonalnie
Ubezpieczenie na życie
Niektóre banki wymagają wykupienia ubezpieczenia na życie lub oferują w zamian korzystniejsze warunki kredytu. Składka może być opłacana miesięcznie lub jednorazowo za pierwszy rok ochrony. Szczegółowo omawiam ten temat w osobnym artykule.
Razem ubezpieczenie na życie: od kilkudziesięciu do kilkuset zł miesięcznie lub jednorazowa składka za pierwszy rok
Ubezpieczenie nieruchomości
Ubezpieczenie nieruchomości jest obowiązkowym elementem kredytu hipotecznego. Bank wymaga, aby nieruchomość stanowiąca zabezpieczenie kredytu była objęta polisą co najmniej od ognia i innych zdarzeń losowych. Nie oznacza to jednak, że musisz skorzystać z ubezpieczenia oferowanego przez bank. W większości przypadków możesz wybrać dowolnego ubezpieczyciela, o ile zakres ochrony będzie spełniał wymagania banku. Koszt takiej polisy zależy od wartości nieruchomości oraz wybranego zakresu ochrony, jednak najczęściej wynosi od kilkuset złotych do około tysiąca złotych rocznie.
Razem ubezpieczenie nieruchomości: ok. 300–1.000 zł rocznie
Koszty okołokredytowe – podsumowanie
Jak widzisz, w naszym rozważanym przykładzie nie doszło jeszcze nawet do zapłacenia pierwszej raty kredytu hipotecznego, a już należy liczyć się z kilkoma kosztami. Jakie dokładnie są to kwoty?
| Nieruch. o wartości 500.000 zł | rynek wtórny | rynek pierwotny |
| wkład własny 20% | 104.200 – 150.200 zł | 105.400 – 145.400 zł |
| wkład własny 10 % | 54.200 – 100.200 zł | 55.400 – 95.400 zł |
| wkład własny 0% (program RKM) | 5.200 – 41.200 zł | 6.400 – 46.400 zł |
W powyższej tabeli nie ująłem kosztów związanych ze składką na ubezpieczenie nieruchomości ani składki ubezpieczenia na życie, choć warto wiedzieć że niektóre banki wymagają zapłacenia tej drugiej np. na rok „z góry”!
A co z wynagrodzeniem dla eksperta kredytowego?
Konsultacja ze mną jest dla Ciebie zupełnie bezpłatna, a moje wynagrodzenie zostanie wypłacone przez bank, w którym otrzymasz pozytywną decyzję i z którym zdecydujesz się podpisać umowę kredytową. Taki układ zapewnia przede wszystkim bezstronność i kierowanie się Twoim interesem. Moją rolą jest natomiast omówienie ofert wielu banków, wyjaśnienie procesów i rozwianie wszelkich wątpliwości związanych z kredytem hipotecznym.
