Czym w zasadzie jest ta owiana tajemnicą zdolność kredytowa? To nic innego jak maksymalna kwota kredytu jaką jest w stanie udzielić Ci bank. Zanim zaczniemy rozbierać na czynniki pierwsze to co wpływa na Twoją zdolność kredytową, pozwolę sobie uprościć ten temat (zanim od nadmiaru informacji zacznie boleć i Ciebie i mnie głowa).
Na potrzeby tego wpisu całą tę “zabawę” można uprościć i zamknąć w dwóch słowach – ocena ryzyka. Bank (kredytodawca), czyli podmiot, który pożycza Ci pieniądze musi obliczyć, skalkulować lub przewidzieć (nazwij to jak chcesz) czy Ty jako kredytobiorca będziesz w stanie mu je oddać, i to z nawiązką.
Ocena zdolności kredytowej
Żeby to zrobić, bank potrzebuje zebrać na Twój temat (a w zasadzie głównie Twojej sytuacji finansowej) niezbędne informacje. I na ma się czemu dziwić – gdyby odwrócić tę sytuację i to Ty pożyczałbyś komuś pieniądze, zapewne sam drapałbyś się chwilę po głowie przed podjęciem decyzji.

Banki dokonują analizy zdolności kredytowej na podstawie wypracowanych przez siebie algorytmów, ale muszą przy tym uwzględnić m.in. Rekomendację S wydawaną przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). Reguluje ona proces przyznawania kredytów hipotecznych i ustanawia zasady, jakich bezwzględnie powinny przestrzegać wszystkie banki. Rekomendacje wydawane przez KNF mają charakter wiążący. W praktyce oznacza to, że żaden bank nie może udzielać kredytów na łagodniejszych zasadach niż te określone w kolejnych rekomendacjach.
Co wpływa na zdolność kredytową?
Dochód
Jak wspomniałem wyżej na zdolność kredytową wpływ ma wiele czynników. Spośród nich natomiast największy wpływ ma dochód. Pisząc wprost – jak dużo pieniędzy, z jakiego źródła i od jakiego czasu trafia na czysto na Twoje konto. Im większy dochód tym większa zdolność kredytowa. Dodatkowo dla banku jest ważne czy są to wpływy regularne. Warto tutaj również zaznaczyć, że:
- banki “najchętniej” udzielają kredytu osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Nie oznacza to, że inne formy zatrudnienia odpadają – po prostu te są przeliczane najkorzystniej i uznawane jako najbezpieczniejsze m. in. z uwagi na swoją regularność i przewidywalność.
- niektóre formy opodatkowania działalności gospodarczej, takie jak ryczałt mogą obniżać zdolność kredytową (podatek w ryczałcie ewidencjonowanym płaci się wyłącznie od uzyskanego przychodu, bez uwzględnienia kosztów prowadzenia tej działalności). W takim wypadku można rozważyć rozliczanie się według książki przychodów i rozchodów – przynajmniej przez pełny rok podatkowy przed złożeniem wniosku o kredyt.
Nie bez wpływu pozostaje również to od jakiego czasu uzyskujesz dochód czy jak długo prowadzisz działalność gospodarczą. W przypadku umowy o pracę najczęściej będzie to minimum 3 miesiące, natomiast działalności gospodarczej 12 miesięcy (choć i tutaj występują wyjątki – np. przejście na B2B u tego samego zleceniodawcy).
Zobowiązania
Sama informacja o dochodach byłaby mało warta bez wiedzy ile miesięcznie kosztują Cię inne, zaciągnięte już zobowiązania takie jak kredyty gotówkowe, raty czy limity na karcie kredytowej. Te ostatnie będą również brane pod uwagę podczas wyliczania zdolności kredytowej, nawet jeśli z nich nie korzystasz!
Alimenty lub inne zobowiązania o regularnym charakterze spłaty stanowią również część zobowiązań.
Jak dużo zobowiązań kredytowych możesz mieć, jeśli chcesz wnioskować o kredyt hipoteczny? Nie ma tutaj jednoznacznej odpowiedzi. Jednak zgodnie z rekomendacją KNF jeśli zobowiązania nie powinny przekraczać 50% dochodów (jeśli dochód jest wyższy niż przeciętny) i 40% (jeśli dochód jest niższy niż przeciętny).
Załóżmy, że “na rękę” dostajesz 10.000 złotych i miesięcznie spłacasz kredyty na łączną kwotę 2.500 zł. Po zaciągnięciu kredytu hipotecznego z miesięczną ratą 3.000 zł Twoje zobowiązania wynosiłyby w sumie 5.500 zł. 5.500 zł / 10.000 zł x 100% = 55% – istniałaby realna szansa, że bank nie udzieli Ci kredytu hipotecznego.
Historia kredytowa

Dla banku istotna jest nie tylko sama wielkość miesięcznie spłacanych przez Ciebie zobowiązań, ale również to czy spłacasz je zawsze w określonym terminie. Najbardziej negatywny wpływ na zdolność kredytową mają opóźnienia przekraczające 30 dni, jednak również te krótsze np. kilkudniowe nie pozostają bez znaczenia.
Między innymi na tej podstawie wystawiana jest Ci również punktacja w BIK. Dobrą wiadomością jest to, że w bardzo łatwy sposób możesz uzyskać dostęp do swojej historii kredytowej zakładając konto na oficjalnej stronie Biura Informacji Kredytowej. Ocena wynosząca od 80 do 100 punktów uznawana jest za “doskonałą” i istotnie zwiększa szansę na otrzymanie kredytu hipotecznego.
Koszty utrzymania gospodarstwa domowego i ilość osób na utrzymaniu
Kolejnym puzzlem w układance zdolności kredytowej są miesięczne koszty utrzymania. To znaczy ile pieniędzy musisz przeznaczyć w miesiącu na:
- utrzymanie mieszkania lub domu (m. in. czynsz)
- wydatki na zakup żywności oraz dóbr codziennego użytku
- wydatki na samochód
Naturalnie, im wyższe koszty utrzymania gospodarstwa domowego tym mniejsza zdolność kredytowa.
Na wysokość kosztów utrzymania gospodarstwa domowego ma wpływ na przykład to czy mieszkasz w mieście (gdzie koszty życia są większe) czy na wsi. Inaczej kształtować się będą te koszty dla singla niż dla małżeństwa z dwójką dzieci. Banki korzystają w tym zakresie ze swoich wewnętrznych procedur, więc przyjęte do zdolności kredytowej kwoty mogą być różne dla różnych banków.
Punktem odniesienia mogą być statystyki podawane przez Główny Urząd Statystyczny. I tak na przykład w roku 2025 przeciętne miesięczne wydatki na 1 osobę osiągnęły wartość 2015 zł. Warto tutaj zaznaczyć, że to nie jest do końca tak, że koszty utrzymania np. 4 osobowej rodziny wynoszą dokładnie czterokrotność kosztów ponoszonych przez singla, tylko mniej. W takim wypadku mimo że ogólne koszty utrzymania gospodarstwa są wyższe, to jednak jednostkowo, “na głowę” są niższe.
Parametry kredytu hipotecznego
Zdolność kredytowa zależy również od tego jakie parametry kredytu hipotecznego wybierzemy. Co konkretnie mam na myśli?
Kredyt na tę samą kwotę, dajmy na to 500.000 zł, będzie w różnym stopniu obciążał Twój portfel w zależności od tego czy zdecydujesz się na kredyt na okres np. 10 lat czy 20 lat. Im dłuższy okres kredytowania, tym mniejsza miesięczna rata (ale przy okazji droższy całkowity koszt kredytu, ponieważ więcej zapłacisz w odsetkach od kapitału).
Dodatkowo możesz zdecydować się na raty stałe lub malejące. Raty stałe oznaczają mniejszą i stałą miesięczną ratę oraz większą zdolność kredytową. Natomiast malejące oznaczają większe raty początkowe, które maleją z czasem, mniejszą zdolność kredytową, w ostateczności również tańszy całkowity koszt zobowiązania.
Przejdź do tego wpisu by dowiedzieć się czy lepiej jest wybrać ratę stałą czy malejącą
Wkład własny
Banki patrzą również pozytywnie na wniesienie dużego wkładu własnego. Aktualnie banki wymagają minimum 20% wkładu własnego, a w niektórych przypadkach 10%. Większy wkład własny zmniejsza ponoszone przez bank ryzyko, zwiększając tym samym szansę na uzyskanie korzystniejszych warunków finansowania.
Sprawdź czy możesz wziąć kredyt bez wkładu własnego – Program Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy (RKM)
Co jeszcze wpływa na zdolność kredytową?
Poza czysto finansowymi aspektami, na zdolność kredytową mają jeszcze wpływ:
- wiek
- stan cywilny
- liczba osób na utrzymaniu
- status mieszkaniowy i majątkowy
- wykształcenie
- staż pracy
- wykonywany zawód i zajmowane stanowisko
Jeśli chodzi np. o wiek to przeszkodą do zaciągnięcia kredytu hipotecznego może być zarówno zbyt niski jaki i zbyt wysoki wiek kredytobiorcy. Pomijając fakt ukończenia 18. lat, co jest warunkiem koniecznym, bardzo młody kredytobiorca może nie mieć jeszcze stworzonej odpowiedniej historii oraz nie osiągać regularnych dochodów.
Natomiast z drugiej strony przeszkodą może być też zbyt wysoki wiek kredytobiorcy i banki w tym przypadku ustalają różne górne limity wiekowe. Można przyjąć, że ostatnia rata powinna być spłacona przed ukończeniem 70-75 lat, czyli osoba mająca 50 lat może mieć problem z dostaniem kredytu hipotecznego z 30- letnim okresem spłaty.
Podsumowanie
Jak widzisz zdolność kredytowa zależy od wielu czynników, z czego najbardziej kluczowe można skrócić do:
Duże dochody + małe zobowiązania kredytowe i koszty utrzymania + pozytywna historia spłacania kredytów = duża szansa na uzyskanie kredytu hipotecznego
Przed zaciągnięciem zobowiązania warto więc zastanowić się nad własną sytuacją finansową, tak by maksymalnie zwiększyć swoje szanse.
